Obchody 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego

Uroczystość była okazją do upamiętnienia ważnych osób związanych z historią powstania styczniowego. Przypomnieliśmy zebranym sylwetkę druha sokolego Józefa Rossmanitha, wykonawcy stalowej konstrukcji krzyża powstańczego i ostatecznie jego współfundatora. Wielu byłych powstańców było późniejszymi druhami towarzystw gimnastycznych na Sądecczyźnie, nie zabrakło ich w dniu odsłonięcia monumentu w 1913 roku. Druhem Sokolstwa był także Karol Czachowski, rotmistrz kawalerii powstania 1863, syn słynnego Dionizego Czachowskiego. Przybliżyliśmy zebranym gościom również postać Dionizego, ojca spoczywającego w Nowym Sączu Karola. Dionizy Czachowski, nie miał wojskowego wykształcenia, a z powodzeniem dowodził kilkusetosobowym oddziałem. Posiadał niezwykłą determinację i znajomość terenu. W pewnym momencie został naczelnikiem siły zbrojnej województwa sandomierskiego i na trwałe zapisał się na kartach historii. Z Nowym Sączem łączy go również epizod konspiracji i pobytu w trakcie powstania na terenie sądeckiej Dąbrówki. Na zakończenie spotkania w Nowym Sączu zmówiona została także modlitwa za dusze walczących, którą poprowadził dla nas skaut Stowarzyszenia Harcerstwa Katolickiego „Zawisza”.

W uroczystościach brało udział wiele środowisk patriotycznych i historycznych. Przybyła Iwona Sus, reprezentująca Posła do PE Arkadiusza Mularczyka, która w jego imieniu przeczytała list. Przybyli radni miasta Nowego Sącza: Iwona Mularczyk oraz Błażej Targosz. Instytucje Wojewódzkie reprezentowali: Alina Marek, dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej oraz organizator wydarzenia Andrzej Zarych, dyrektor Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ. Licznie przybyła także młodzież z Zespołu Szkół Samochodowych, która opiekuje się monumentem przy ulicy Rejtana. Wydarzenie tradycyjnie wsparły Kluby Gazety Polskiej z Nowego Sącza: im. księdza Władysława Gurgacza i im. Jana Olszewskiego na czele z Tomaszem Baliczkiem. Warty przy pomniku wystawiło gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół Sądecczyzna”, członkowie grup rekonstrukcyjnych: 1 PSP z Nowego Sącza i „Żandarmeria”.

Szczególnym gościem obchodów był Bogdan Potoniec, wiceprezes nowosądeckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, autor książki: „Ślady powstania styczniowego na Sądecczyźnie”. Dzięki jego pracy wiele środowisk patriotycznych, szkół, instytucji i placówek dydaktycznych może poznać bohaterów stycznia 1963, którzy działali na ich terenie.

Tradycyjnie po uroczystościach głównych w Nowym Sączu odwiedziliśmy, wraz z drużyną SHK „Zawisza” im. św. Jacka Odrowąża z Nowego Sącza, groby powstańców styczniowych spoczywających na Cmentarzu Komunalnym.

Następnie udaliśmy się do drugiego Sokolego Krzyża Powstańczego na Sądecczyźnie, który znajduje się w Grybowie. Gdzie wraz z sokołami z Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół Świat Pracy” oddział w Grybowie oddaliśmy hołd tamtejszym bohaterom powstania. W trakcie drugiej części wydarzenia przemawiał druh prezes Szczepan Moskała oraz burmistrz miasta Grybowa Paweł Fyda.  Po wspólnej modlitwie, złożeniu zniczy i odśpiewaniu hymnu, podążyliśmy na grybowski rynek pod tablicę upamiętniającą powstańca Karola Tulszyckiego oraz artystę Artura Grottgera, którego twórczość szczególnie nawiązywała do powstania styczniowego.

Obchody rocznicy powstania styczniowego na Sądecczyźnie stanowiły żywą lekcję patriotyzmu, przywołującą ofiarność pokoleń, którym zawdzięczamy wolną Ojczyznę.