Logo - SOKÓŁ Małopolskie Centrum Kultury, Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego

Marcowe warsztaty z historią

26 marca 2026 - 27 zdjęć
W marcu 2026 roku, miesiącu szczególnie poświęconym zbrojnej konspiracji niepodległościowej, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ zorganizowało warsztaty dla uczniów szkół z terenu Sądecczyzny.
Spotkania poświęcone najnowszej historii Polski stanowiły nie tylko okazję do refleksji nad przeszłością, ale również umożliwiały spojrzenie na współczesność przez pryzmat minionych wydarzeń. Podczas warsztatów omawiano przyczyny powstania systemów totalitarnych w Europie oraz analizowano postawy sprzeciwu wobec ideologii narzucanych przez aparat państwowy.

Zwrócono uwagę na skalę represji w okresie powojennym – w Polsce skazano wówczas około 250 tysięcy osób, a w wyniku walk, prześladowań i wyroków śmierć poniosły dziesiątki tysięcy ludzi. W pracy ze starszą młodzieżą poruszano również zagadnienia dotyczące badań nad podziemiem niepodległościowym oraz procesu upowszechniania wiedzy na temat jego działalności.

Na Sądecczyźnie ważną rolę w przekazywaniu pamięci odegrali bezpośredni świadkowie i uczestnicy wydarzeń. Partyzanci i konspiratorzy, tacy jak Jan Witowski ps. „Szlifibruk” czy Henryk Ferenc ps. „Granit”, przyczynili się do zachowania świadectw historii oraz inicjowali pierwsze formy upamiętnień – pomniki i uroczystości. W kolejnych latach środowiska związane m.in. z ruchem „Solidarności” kontynuowały działania na rzecz kształtowania postaw patriotycznych wśród młodego pokolenia.

Podczas zajęć zwracano również uwagę na formy upamiętniania bohaterów w przestrzeni publicznej oraz na związki między historią powstań narodowych a działalnością powojennego podziemia niepodległościowego. Wskazywano także na aktualność zagadnień związanych z wolnością i suwerennością.

Warsztaty odbywały się m.in. w Liceum św. Kingi w Łącku. Zajęcia realizowano zarówno w przestrzeni szkolnej, jak i w terenie. Jednym z elementów spotkań było wspólne znakowanie traktu turystycznego tabliczkami Szlaku Sądeckich Żołnierzy Wyklętych. W ramach działań terenowych uczestnicy dotarli do Cisowego Działu – miejsca śmierci Genowefy Kruczek ps. „Lotte”, sanitariuszki związanej z Przyszową.

W ramach marcowych działań zrealizowano także spotkania z najmłodszymi – zajęcia odbyły się w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 3 w Nowym Sączu, gdzie w przystępnej formie przybliżono tematykę związaną z historią podziemia niepodległościowego. Warsztaty przeprowadzono również w Szkole Podstawowej im. księdza Jerzego Popiełuszki, koncentrując się na lokalnych bohaterach oraz miejscach pamięci.

We współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie oraz Pedagogiczną Biblioteką Wojewódzką przygotowano stoisko edukacyjne prezentujące materiały historyczne oraz repliki wyposażenia z okresu powojennego podziemia.

Zajęcia stanowiły element działań edukacyjnych mających na celu upowszechnianie wiedzy o najnowszej historii Polski oraz kształtowanie postaw opartych na świadomości historycznej.