Kultura Lachowska – spotkanie konsultacyjne w Nowym Sączu

Podczas obrad omówiono kolejne fragmenty przygotowywanego wniosku, koncentrując się przede wszystkim na problematyce Lachów jako grupy etnograficznej oraz na współczesnych formach funkcjonowania kultury ludowej. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom stroju ludowego w kontekście współczesności – zarówno jako elementu ceremonialnego i obrzędowego, jak i znaku identyfikacji regionalnej oraz świadomej manifestacji przynależności kulturowej. Dyskusja objęła również kwestie związane z tradycyjnym śpiewem, muzyką oraz tańcem, analizowanymi nie wyłącznie jako formy widowiskowe, lecz przede wszystkim jako praktyki społeczne zakorzenione w lokalnym doświadczeniu wspólnotowym.

W toku spotkania podkreślano, że kultura Lachów nie funkcjonuje współcześnie jedynie w wymiarze rekonstrukcji czy stylizacji scenicznej, lecz pozostaje żywym systemem praktyk kulturowych, przekazywanych w relacjach rodzinnych, sąsiedzkich i środowiskowych. Zwrócono uwagę na znaczenie mechanizmów transmisji międzypokoleniowej, dzięki którym wiedza dotycząca śpiewu, repertuaru muzycznego, lokalnych wariantów tańca, zdobnictwa stroju czy obrzędowości nadal przekazywana jest w sposób bezpośredni – poprzez uczestnictwo, praktykę i doświadczenie wspólnotowe.

Istotnym wątkiem rozmów była również refleksja nad współczesnym znaczeniem dziedzictwa niematerialnego w procesach budowania tożsamości lokalnej i regionalnej. Wskazywano, że kultura Lachów pozostaje przestrzenią aktywnego negocjowania pamięci, wspólnotowości i przynależności, a jej trwałość wynika z nieustannego odnawiania relacji pomiędzy tradycją a współczesnością.

W spotkaniu uczestniczyli zarówno depozytariusze tradycji, przedstawiciele regionalnych zespołów folklorystycznych, muzycy, śpiewacy i twórcy ludowi, jak również reprezentanci instytucji kultury i organizacji działających na rzecz ochrony dziedzictwa niematerialnego. Obecni byli przedstawiciele Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ na czele z dyrektorem Andrzejem Zarychem oraz Gminnego Ośrodka Kultury w Kamionce Wielkiej, Gminnego Ośrodka Kultury w Gródku nad Dunajcem, Gminnego Ośrodka Kultury w Dobrej, Stowarzyszenia Lachów Sądeckich i Związku Szczyrzycan.

Podkreślano, że sam proces przygotowania wpisu posiada charakter partycypacyjny i wspólnotowy – jego celem nie jest wyłącznie opisanie zjawisk kulturowych, lecz stworzenie możliwie pełnego obrazu praktykowanej i przeżywanej kultury regionu. W tym ujęciu
depozytariusze nie są jedynie „źródłem informacji”, ale równoprawnymi współtwórcami narracji o własnym dziedzictwie.

Kolejne spotkanie konsultacyjne zaplanowano na 16 czerwca o godzinie 18:00 u Lachów Szczyrzyckich. Organizatorzy zapraszają do udziału wszystkich depozytariuszy, przedstawicieli instytucji kultury, regionalistów, członków zespołów folklorystycznych oraz osoby zainteresowane ochroną i dokumentowaniem dziedzictwa kulturowego Lachów.