Gala Dud Łąckich – muzyczne dziedzictwo przywrócone pamięci

Bezpośrednim impulsem do organizacji gali było odnalezienie oryginalnego instrumentu w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Odkrycie to stało się punktem wyjścia do podjęcia działań rekonstrukcyjnych, których efektem było odtworzenie instrumentu przez Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ.

W wydarzeniu wzięli udział: Andrzej Zarych – Dyrektor Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ oraz Piotr Gąsienica – Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ ds. dziedzictwa kulturowego, a także przedstawiciele władz samorządowych i środowisk lokalnych, w tym Wójt Gminy Łącko Jan Dziedzina, Przewodnicząca Rady Gminy Łącko Elżbieta Majerska oraz radni Gminy Łącko. Obecni byli także m.in. ks. dr Stanisław Kowalik – pochodzący z Łącka, kapelan Związku Podhalan, Jadwiga Jastrzębska – Prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Łąckiej, Bogusław Kyrcz – Prezes Związku Podhalan Oddziału w Łącku, Piotr Krzywdziński – muzyk i założyciel Akademii Ciupaga z Łącka, przedstawiciele zespołów regionalnych, instytucji kultury oraz organizacji działających na rzecz dziedzictwa regionu. Wydarzenie poprowadziła Bernadetta Wąchała-Gawełek z Gminnego Ośrodka Kultury w Łącku.

Istotną część programu stanowił panel dyskusyjny, poświęcony zarówno sylwetce Wincentego Pyrdoła z Zarzecza, jak i historii oraz specyfice dud łąckich. Monika Kurzeja, kierownik Działu Badań i Opracowania Zbiorów w MCK SOKÓŁ, przybliżyła postać muzyka, jego działalność artystyczną oraz znaczenie dla lokalnej kultury. Dr Dorota Majerczyk omówiła przebieg kwerendy w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie oraz proces dokumentacji i rekonstrukcji instrumentu. Prof. Zbigniew Jerzy Przerembski, etnomuzykolog i wybitny specjalista w zakresie dud, zaprezentował charakterystykę odnalezionego egzemplarza na tle innych odmian dud występujących na obszarze Polski. Z kolei Piotr Majerczyk, budowniczy instrumentów i wykonawca repliki dud Wincentego Pyrdoła, omówił szczegóły procesu rekonstrukcyjnego.

Uzupełnieniem części merytorycznej była prezentacja muzyczna – wystąpił Zespół Regionalny „Górale Łąccy”, z którym w latach 30. XX wieku związany był Wincenty Pyrdoł. Publiczność miała również okazję usłyszeć dudziarzy z Podhala na czele z Piotrem Majerczykiem, co podkreśliło ciągłość i żywotność tradycji dudziarskich w Karpatach.

Kulminacyjnym momentem gali było uroczyste przekazanie odtworzonego egzemplarza dud wraz z certyfikatem. Instrument został wręczony przez Dyrekcję Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ Andrzeja Zarycha oraz Piotra Gąsienicę na ręce Wójta Gminy Łącko Jana Dziedziny i przewodniczącej Rady Gminy Łącko Elżbiety Majerskiej. Akt ten miał wymiar symboliczny – stanowił nie tylko zwieńczenie procesu rekonstrukcji, lecz także wyraźne podkreślenie znaczenia działań na rzecz zachowania oraz przekazywania dziedzictwa muzycznego regionu.

Istotnym następstwem gali jest zapowiedź działań edukacyjnych. Dzięki współpracy z Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Centrum Kultury i Edukacji Muzycznej w Łącku planowane są warsztaty gry na dudach, stanowiące ważny krok w kierunku przekazywania tradycji dudziarskiej kolejnym pokoleniom oraz wzmacniania działań na rzecz ochrony i ożywiania niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu.