Po sieci do teatru

Edukacja
Cykl filmów edukacyjnych przygotowanych z myślą o instruktorach teatrów amatorskich, w szczególności o osobach pracujących z dziecięcymi i młodzieżowymi grupami artystycznymi.
Prezentowane materiały mają charakter wirtualnych warsztatów, w ramach których omawiane są praktyczne zagadnienia ze świata teatru, jak również prowadzone są ćwiczenia służące doskonaleniu pracy nad wypowiedzią sceniczną. W założeniu te teatralne spotkania w sieci mają być narzędziem pomocniczym dla twórców i wykonawców festiwalowych spektakli. Mają inspirować do tworzenia coraz to nowych przedstawień pełnych coraz ciekawszych postaci i w efekcie wesprzeć pasjonatów teatru w odnalezieniu się na każdej profesjonalnej scenie.

Odcinek 1: Teatr w warunkach ekstremalnych

Praktyczny poradnik jak w warunkach sali gimnastycznej lub szkolnej klasy wyczarować teatralną przestrzeń… dodatkowo przy nikłych nakładach finansowych. A w tle realizacyjnych pomysłów autorki warsztatu Ady Bystrzyckiej: lekcja powtórkowa z historii teatru!

Odcinek 2: Programy, ramy… działamy!

Kultura w sieci! To hasło, które zdominowało twórczość artystyczną w roku 2020, a nas zainspirowało do stworzenia Internetowego Małopolskiego Festiwalu Teatrów Dzieci i Młodzieży… z okazji 35 lat BAJDURKA. Jak zatem tworzyć teatr przy pomocy… komputera podpowiada w kolejnym odcinku naszych wirtualnych warsztatów - Ada Bystrzycka.

Odcinek 3: Światło: patrzymy na widzenie

„Myślenie o świetle w teatrze jest jak malowanie w czasie” - takimi słowami Ada Bystrzycka wprowadza nas do kolejnego warsztatowego spotkania w sieci, w ramach którego w zaciszu własnego domu i z wykorzystaniem domowych sposobów omawiana jest rola i sposoby oświetlenia postaci w spektaklu teatralnym.

Odcinek 4: Szybkie akcje scenograficzne

Jak zrobić coś spektakularnego bez budżetu. Jakie zabiegi wspomagają perspektywę, jakie materiały się sprawdzają, co jest passé a co zawsze działa. Czy jest sens zniechęcać się tylko dlatego, że ktoś przed nami tego użył… To tylko niektóre zagadnienia poruszane przez Adę Bystrzycką w naszym czwartym wirtualnym spotkaniu warsztatowym, tym razem poświęconym pomysłom scenograficznym.

Odcinek 5: Wyświetlanie? Nie tylko na ścianie

Piąty odcinek naszych wirtualnych warsztatów Ada Bystrzycka poświęciła projekcjom, podpowiadając do jakich kreatywnych zadań służyć może szkolny projektor, tak by wyjść poza standard jego użytkowania. W nagraniu znajdziemy ponadto sporo praktycznej wiedzy: jak łączyć ze sobą urządzenia, co może być ekranem, jakie obrazy działają, jak przygotować materiały do wyświetlania.

Odcinek 6: Reflektory sceniczne: prostota i właściwości… magiczne

W kolejnym, szóstym spotkaniu warsztatowym Ada Bystrzycka przenosi nas w świat wypełniony urządzeniami oświetleniowymi, dopełniając tym samym zawarte w trzecim odcinku wiadomości o świetle scenicznym. A wszystko po to by każdy mógł… zabłysnąć kreując świat przedstawiony we własnym spektaklu teatralnym.

Odcinek 7: Ciało jako instrument

Po serii spotkań z realizacyjną i techniczną stroną teatru przenosimy się do sali ćwiczeń na… solidny trening dykcji! W kolejnych pięciu odcinkach cyklu pt. „Odpowiednie dać rzeczy słowo” dr hab. Józefa Zając Jamróz, prof. AST w Krakowie prowadzić będzie warsztaty wymowy a pomagać jej w tym będą aktorzy: Paulina Dziuba i Roman Słomka. Pierwsze spotkanie podejmuje temat włączenia pracy aparatu mowy w aktywność całego ciała.

Odcinek 8: Samogłoski, drabina rezonatorów dźwięku w ciele

Drugie spotkanie w ramach treningu dykcji poświęcamy samogłoskom ustnym i nosowym, pracując nad nimi wykorzystując ciało i drabinę rezonatorów dźwięku w ciele. „Mówienie jest integralną częścią aktywności całego ciała. Nawyki oddechowe, postawa ciała, sfera sensoryczna, emocjonalna i wyobraźnia są w równym stopniu angażowane w proces artystycznej wypowiedzi. Celem warsztatów jest odkrycie własnych zbędnych napięć w ciele, które utrudniają komunikację i dostęp do pełnego wykorzystania wyobraźni i spontanicznej kreatywności” Józefa Zając Jamróz.

Odcinek 9: Akcent. Rytm

Trzecią część treningu dykcji poświęcamy pracy nad akcentem i rytmem, czyli tzw. prozodyjnymi środkami mowy mającymi ogromny wpływ na płynność i brzmienie naszej wypowiedzi. W tym celu prof. Józefa Zając Jamróz wykorzystuje ćwiczenia z dziedziny improwizacji służące łączeniu tekstu z ruchem. Przed nami zatem trochę „zabawy” m.in. z wymyślonym językiem i piłką słowną, rapem i dziecięcymi wyliczankami.

Odcinek 10: GRUPY SPÓŁGŁOSEK W WYRAZACH. „POEZJA HAŁASÓW”

W czwartym treningu wymowy pracować będziemy nad spółgłoskami, które często w naszej mowie potocznej zniekształcają się, ulegają uproszczeniu a są szczególnie ważne gdy występujemy, gdy mówimy tekst wiersza lub prozy na scenie. Będziemy też odkrywać w sobie poetę, wykorzystując dźwięki nieartykułowane i onomatopeje do pracy nad dykcją.

Odcinek 11: Groteska w treningu dykcji

Groteska jest taką kategorią estetyczną, w której elementy wydawałoby się kontrastujące - sąsiadują ze sobą, dlatego prof. Józefa Zając Jamróz proponuje by wykorzystać je w pracy nad wyrazistością mówienia. W ramach ostatniego treningu dykcji - podobnie jak w grotesce - operować będziemy różnymi jakościami i łączeniem przypadkowych elementów, tak by w efekcie poprzez zmieniające się pozycje ciała uzyskiwać inny, dziwny kształt słowa.

Odcinek 12: Świadomość emocji i ciała w przestrzeni scenicznej

Tematem wiodącym wirtualnych warsztatów aktorskich - prowadzonych przez Rafała Sadowskiego - jest praca nad świadomością emocji i ciała w przestrzeni scenicznej ze szczególnym uwzględnieniem następujących zagadnień: monolog wewnętrzny postaci w połączeniu z ekspresją ciała a świadomość przestrzeni sceny, wyrażenie intencji i wewnętrznych stanów emocjonalnych za pomocą ciała i ruchu, synteza emocji postaci literackiej i ekspresji ciała aktora w relacji z partnerem scenicznym.

Odcinek 13: Postać. Eksperymenty na ludzikach

Na koniec cyklu PO SIECI DO TEATRU Ada Bystrzycka zabiera uczestników na osobistą wycieczkę po terenie obserwacji, bez efektów specjalnych i gigabajtów informacji mówiąc: „Bawmy się, trenujmy uważność i czułe spojrzenie - zapraszam na cudne manowce!” Warsztaty do oglądania z kartką, ołówkiem i kulką gliny. Chwila skupienia na postaci, czyli człowieku jako obiekcie w spektaklu. Jak szukać inspiracji do kostiumów? O czym myśleć budując lalkę? Jak szybko naszkicować postać w ruchu? Na co zwrócić uwagę, oddając emocje w masce?

PROWADZĄCY

odcinki 1-6 i 13, cykl: TECHNICZNA i REALIZACYJNA STRONA TEATRU

Ada Bystrzycka - absolwentka krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych na wydziale rzeźby, projektantka i realizator światła, twórczyni spektakli, koncertów i widowisk. Regularnie współpracuje z Krakowskim Biurem Festiwalowym (Misteria Paschalia, Opera Rara, Festiwal Muzyki Filmowej, Etnokraków), Teatrem Loch Camelot, Piwnicą Św. Norberta, Chórem Polskiego Radia, Akademią Sztuk Pięknych i Akademią Muzyczną w Krakowie, Fundacją Muzyki Filmowej i Jazzowej, Kromer Biecz Festiwal, Motion Trio, Passionart, Agencją Presto oraz wieloma instytucjami, wykonawcami i reżyserami teatralnymi… W pracy ze światłem wykorzystuje autorski rysunek, animację i elementy rzeźbiarskie. Ponadto: autorka płaskorzeźby „Rodzinna biblioteczka” we wnęce kamienicy przy ul. Kanoniczej 11 w Krakowie; twórczyni ilustracji do wiersza Juliana Tuwima „W aeroplanie” (wyd. Bona, 2013); inicjatorka i autorka projektu stopniowej modernizacji oświetlenia Bazyliki Bożego Ciała w Krakowie; autorka i wykonawczyni statuetek Festiwalu Teatrów Dzieci i Młodzieży BAJDUREK. Przede wszystkim: mama Julka, Hani i Tymka, żona Michała.

odcinki 7-11, cykl: ODPOWIEDNIE DAĆ RZECZY SŁOWO. TRENING DYKCJI

dr hab. Józefa Zając Jamróz - prof. nadzwyczajna AST w Krakowie, aktorka, reżyser, laureatka międzynarodowych festiwali teatrów jednego aktora i małych form teatralnych. Stypendystka Polsko-Amerykańskiej Fundacji Fulbrighta (2007), z której pomocą zrealizowała projekt badawczy na temat „Praktycznych aspektów metody Kristin Linklater pracy nad głosem”. Redaktorka polskiej wersji językowej książki Kristin Linklater „Uwolnij swój głos. Tworzenie obrazów w pracy nad głosem i tekstem”. Od roku 1998 prowadzi Teatr Proscenium, w ramach którego we współpracy ze Stowarzyszeniem Teatrów Nieinstytucjonalnych Sten w Krakowie realizuje niezależne projekty artystyczne, między innymi stworzony w 2007 roku Teatralny Hyde Park - autorski, cykliczny projekt, oparty na często zapomnianych tekstach miniatur teatralnych, jednoaktówek, fragmentach prozy i tekstach poetyckich. Ze swoimi spektaklami występowała w Kolonii, na Ukrainie, w Szwecji i Finlandii. Związana z amatorskim ruchem artystycznym jako jurorka festiwali teatralnych i konkursów recytatorskich.

Warsztaty z udziałem aktorów: Pauliny Dziuby i Romana Słomki.

odcinek 12 


Rafał Sadowski - aktor, absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych, reżyser, konferansjer. Od 2008 roku w zespole aktorskim Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Współpracuje również z grupą Cogito, Filharmonią Krakowską, Krakowskim Salonem Poezji, Sceną Perspektywa. W swoim dorobku ma także role w filmowe („Katyń”, reż. Andrzej Wajda) i telewizyjne (seriale „Stacyjka, „Czas honoru”, „Teraz albo nigdy”). Prowadzi zajęcia i warsztaty teatralne z dziećmi, młodzieżą, dorosłymi, seniorami a także z ludźmi z zaburzeniami psychicznymi.

Warsztaty z udziałem aktorów: Sary Gawlik i Marka Gierata
Realizacja nagrań: Marek Gierat

Dofinansowanie

Warsztaty zrealizowano w ramach projektu „35. Małopolski Festiwal Teatrów Dzieci i Młodzieży BAJDUREK” dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.