Studium kapelmistrzowskie

W całej Polsce funkcjonuje ok. 2 tysiące amatorskich orkiestr dętych. Każda z nich bez względu na skład ilościowy i poziom muzyczny musi mieć dyrygenta. Jest to bowiem podstawowy warunek funkcjonowania każdego zespołu muzycznego.
Jednak w bardzo wielu przypadkach dyrygenci nie posiadają wystarczających kwalifikacji do prowadzenia zespołów orkiestrowych. Najczęściej dyrygentem staje się jeden z muzyków, a awans ten odbywa się bez jakichkolwiek ustalonych reguł. Zdarza się więc, iż wielu dyrygentów mimo najlepszych chęci, posiadanych predyspozycji i pracowitości nie jest w stanie osiągnąć samodzielnie wiedzy, którą dyrygent powinien posiadać.

Znacznie gorzej jest, gdy dyrygentem zostaje ktoś zupełnie przypadkowo. Szkody dla zespołu wynikające z tego są nie do odrobienia. W Polsce obecnie nie ma ośrodka, który by regularnie przygotowywał dyrygentów do prowadzenia orkiestr dętych. Według mojej wiedzy żadna średnia szkoła muzyczna i żadna akademia muzyczna w Polsce nie kształci muzyków o tej specjalizacji. Znacznie korzystniej wygląda natomiast sprawa przygotowywania dyrygentów do prowadzenia chórów. Problem ten rozwiązują uczelnie muzyczne. Wydawałoby się więc, że sprawa pozyskiwania dyrygentów orkiestr dętych odeszła w zapomnienie.

Pojawiła się jednak próba łagodzenia tego problemu. Otóż w Małopolskim Centrum Kultury w Nowym Sączu z inicjatywy dyrektora Antoniego Malczaka – muzyka i entuzjasty orkiestr dętych - w 2003 roku zaczęło funkcjonować dwuletnie studium dla dyrygentów orkiestr dętych o nazwie Instruktorski Kurs Kwalifikacyjny dla Kapelmistrzów Orkiestr Dętych. Przebieg kursu i program kształcenia został uzgodniony z Narodowym Centrum Kultury. Na kursie realizowany był program kształcenia obowiązujący w średnich szkołach muzycznych poszerzony o takie przedmioty jak: dyrygowanie – jako przedmiot wiodący - instrumentację na orkiestrę dętą, czytanie partytur, kontrapunkt i władanie buławą. Kurs zakończył się w styczniu 2005 roku. Każdy, kto uzyskał pozytywne oceny ze wszystkich przedmiotów, był dopuszczony do egzaminów końcowych przed komisją egzaminacyjną powołaną przez dyrektora centrum. Egzamin obejmował takie przedmioty jak: dyrygowanie (z udziałem Reprezentacyjnej Orkiestry Straży Granicznej w Nowym Sączu) władanie buławą (egzamin praktyczny z udziałem orkiestry stworzonej przez słuchaczy kursu) i instrumentację.
 
Franciszek Marcin Suwała