Logo - SOKÓŁ Małopolskie Centrum Kultury, Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego

„Pod znakiem Asklepiosa” – z dziejów medycyny | 21. LABIRYNT HISTORII

Historia Koncert Prelekcja / wykład Warsztat Wystawa

19 - 28 listopada 2026

Nowy Sącz, Kraków

Wstęp: Bezpłatny
Dodatkowe informacje:
Na wszystkie wydarzenia programu wstęp jest bezpłatny.
Na wybrane wydarzenia obowiązuje wcześniejsza rezerwacja miejsc.
Jak leczono choroby przed wiekami? Co wiedzieli dawni medycy o ludzkim ciele? Dlaczego odkrycia, które dziś uznajemy za oczywiste, niejednokrotnie spotykały się z niedowierzaniem i oporem? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań poszukamy podczas 21. edycji LABIRYNTU HISTORII, która odbędzie się w dniach 19–28 listopada 2026 roku w Nowym Sączu i Krakowie. Tegoroczny program, zatytułowany „Pod znakiem Asklepiosa – z dziejów medycyny”, przybliży fascynującą historię ludzkich zmagań z chorobami, odkrywania tajemnic organizmu oraz poszukiwania skutecznych sposobów leczenia.
Od starożytnych praktyk leczniczych, przez średniowieczne szpitale i osobliwe kuracje stosowane na królewskich dworach, aż po narodziny mikrobiologii – dzieje medycyny to nie tylko historia naukowych odkryć, ale także ludzkich doświadczeń, błędów, lęków i nadziei. To opowieść o nieustannym poszukiwaniu wiedzy i przekraczaniu granic tego, co dotąd wydawało się niemożliwe. Jej symbolicznym patronem jest Asklepios, grecki bóg medycyny. Ważne miejsce w tegorocznym programie zajmuje również sztuka, która od stuleci towarzyszy człowiekowi w poznawaniu własnego ciała, mierzeniu się z cierpieniem i poszukiwaniu sensu przemijania. Dlatego obok wykładów, spotkań i wydarzeń edukacyjnych LABIRYNT HISTORII proponuje także doświadczenia artystyczne i literackie. Wystawa „Anatomie” ukaże wielowiekowe związki sztuki z nauką, spotkanie z pisarką Sabiną Jakubowską, autorką powieści „Akuszerki” i „Położne”, przybliży historię położnictwa z perspektywy kobiecych doświadczeń, a koncert „Remedium dla duszy” przypomni o sile muzyki, która porusza emocje i przynosi ukojenie.
Po dwóch dekadach odkrywania różnorodnych zjawisk i procesów historycznych LABIRYNT HISTORII po raz kolejny zaprasza do spojrzenia na przeszłość z wielu perspektyw. Łącząc refleksję historyczną z osiągnięciami nauki, literaturą i sztuką, stwarza przestrzeń do zadawania pytań, odkrywania nieoczywistych powiązań i poszukiwania nowych sposobów rozumienia świata. Tegoroczna edycja przypomina, że historia medycyny to nie tylko dzieje walki z chorobami, lecz także świadectwo ludzkiej dociekliwości, odwagi i nieustającej nadziei na lepsze życie.

Wydarzenia programu realizowane są w:
- Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, ul. Długosza 3
- Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Nowym Sączu, ul. Jagiellońska 61
- Małopolskim Zespole Jednostek Edukacyjnych w Nowym Sączu, ul. Jagiellońska 61
- Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie, ul. Floriańska 25

PROGRAM

19 listopada 2026 /CZWARTEK/

Małopolski Zespół Jednostek Edukacyjnych w Nowym Sączu – Pracownia pierwszej pomocy (sala 328)

  • godz. 8.00 - 9.30
    PIERWSZA POMOC - warsztaty

    prowadzenie: mgr Agnieszka Janowiec – nauczycielka pierwszej pomocy i edukacji zdrowotnej w MZJE
    Wykład i ćwiczenia praktyczne dotyczące resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO), zgodnie z aktualnymi wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji.

    Warsztaty odbywają się w dwóch grupach:
    I grupa: godz. 8:00–8:45
    II grupa: godz. 8:45–9:30


Na warsztaty liczba miejsc ograniczona – maksymalnie 20 osób w każdej grupie.
Obowiązuje telefoniczna rezerwacja miejsc: 18 44 82 656 (od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00)*

 

23 listopada 2026 /PONIEDZIAŁEK/

MCK SOKÓŁ – sala im. Romana Sichrawy

  • godz. 9:00–10:10
    Otwarcie 21. LABIRYNTU HISTORII i wykład inauguracyjny CIAŁO KRÓLOWEJ, CZYLI O ZDROWIU, CHOROBACH I SPOSOBACH LECZENIA POLSKICH WŁADCZYŃ OD XVI DO XVIII WIEKU
    dr Jarosław Pietrzak
    – Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

  • godz. 10:15–11:15     
    ODO BUJWID I MIKROBIOLOGIA LEKARSKA - wykład
    dr Barbara Wasiewicz – Katedra Historii Medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum


Na wykłady liczba miejsc ograniczona. Obowiązuje telefoniczna rezerwacja miejsc: 18 448 26 56 (od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00)*

 

25 listopada 2026 /ŚRODA/

SZLAKIEM HISTORII MEDYCZNYCH - wizyta studyjna
prowadzenie: mgr Michał Chlipała (Muzeum Historii Medycyny UJ CM), dr Krzysztof Koniewicz (Muzeum Farmacji UJ CM)

Całodniowa wizyta studyjna obejmująca zwiedzanie Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum oraz wybranych dawnych klinik medycznych przy ul. Kopernika w Krakowie.

Wydarzenie dla grupy zorganizowanej.

 

26 listopada 2026 /CZWARTEK/

MCK SOKÓŁ – sala im. Danuty Szaflarskiej | MULTIMEDIALNA

Z KRONIK MEDYCYNY - konferencja naukowo-edukacyjna z udziałem uczniów i nauczycieli szkół:
- I Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Jana Długosza w Nowym Sączu
- Jezuickiego Centrum Edukacji w Nowym Sączu
oraz zaproszonych naukowców
kierownictwo konferencji: mgr Aneta Grabowska
prowadzenie: Kornelia Kuźma i Anna Sopata (I LO Nowy Sącz)

  • godz. 8:30 - otwarcie konferencji

    BLOK I – Medyczne historie: lokalnie i globalnie
    „Przyczyna zgonu: cholera”, mgr Agnieszka Filipek (Archiwum Narodowe w Krakowie, Oddział w Nowym Sączu)
    „Szpitalnictwo na Sądecczyźnie”, dr Jakub Bulzak (I LO Nowy Sącz)
    „Stomatologia w starożytnym Egipcie – jak leczono zęby 4000 lat temu”, Julia Bartkowska i Dominika Bojnarowska (JCE Nowy Sącz)
    „Medycyna w starożytnej Mezopotamii”, Natalia Nika i Nikola Kiełbasa (JCE Nowy Sącz)
    „Czarna śmierć – epidemia, która zmieniła oblicze średniowiecznej Europy”, Róża Mrozowska i Zuzanna Poręba (I LO Nowy Sącz)

  • godz. 10:20-10:30 - przerwa

  • godz. 10:30-11:50    

    BLOK II – Dobrodziejstwa medycyny
    „Jak szczepionki zmieniły świat”, Lena Iljuczonek i Maryla Majka (JCE Nowy Sącz)
    „Historia szczepień w Polsce”, mgr Michał Chlipała (Katedra Historii Medycyny UJ CM)
    „Polacy, którzy zmienili medycynę w XIX wieku i w początkach XX wieku”, Anna Salomon i Laura Koral-Górka (JCE Nowy Sącz)
    „Zbigniew Religa - człowiek, który przesunął granice medycyny”, Nicola Olchawa i Karolina Mazur (I LO Nowy Sącz)

  • godz. 11:50-12:00 - przerwa

  • godz. 12:00-13:30

    BLOK III - Varia medicinae
    „Kiedy leczenie zabija szybciej niż choroba – najdziwniejsze zgony polskich władców”, mgr Aneta Grabowska (I LO Nowy Sącz)
    „Gdy lekarz był groźniejszy niż choroba. Mroczne i osobliwe kuracje przeszłości”, Karolina Kogut i Aleksandra Szot (I LO Nowy Sącz)
    „Higiena, medycyna i plagi polskich monarchów”, Magda Fecko i Julia Szczypuła (JCE Nowy Sącz)
    „Suchoty a kanon piękna”, dr Maria Molenda (Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie / Fundacja Nomina Rosae)

  • godz. 13:30 - zakończenie konferencji

Na poszczególne bloki konferencji liczba miejsc ograniczona. Obowiązuje telefoniczna rezerwacja miejsc: 184482656 (od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00)*


26 listopada 2026 /CZWARTEK/

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
 
  • godz. 16:30
    AKUSZERKI I POŁOŻNE
    Spotkanie autorskie z pisarką Sabiną Jakubowską, autorką m.in. książek „Akuszerki” (2022) i „Położne” (2026), rozmowę poprowadzi mgr Michał Chlipała

27 listopada 2026 /PIĄTEK/

MCK SOKÓŁ – sala im. Lucjana Lipińskiego

  • godz. 8:00-10:30
    SEMMELWEIS - projekcja filmu
    Węgry, 2023, reż. Lajos Koltai, dramat historyczno-biograficzny
    Opowieść o Ignácu Semmelweisie, węgierskim lekarzu, który w połowie XIX wieku odkrył znaczenie higieny rąk w zapobieganiu zakażeniom połogowym i musiał zmierzyć się z oporem środowiska medycznego. Film w języku węgierskim z polskimi napisami.

    Dyskusja po filmie: prof. dr hab. Ryszard Gryglewski i mgr Michał Chlipała
 

MCK SOKÓŁ – sala im. Romana Sichrawy

  • godz. 10:45-11:45
    IGNAZ SEMMELWEIS, CZYLI U ŹRÓDEŁ POZNANIA MECHANIZMU ZAKAŻENIA - wykład
    prof. dr hab. Ryszard Gryglewski
    – kierownik Katedry Historii Medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum

Na film i wykład liczba miejsc ograniczona. Obowiązuje telefoniczna rezerwacja miejsc: 184482656 (od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00)*



28 listopada 2026 /SOBOTA/

MCK SOKÓŁ – Galeria Sztuki SOKÓŁ FOYER

  • godz. 17:00
    ANATOMIE - wystawa
    Wspólne zwiedzanie wystawy i spotkanie z artystami Zbigniewem Bajkiem, Marią Molendą, Alicją Przybyszowską i Maciejem Walaskiem.
    Wystawa podejmuje zagadnienie wielowiekowych związków anatomii ze sztuką. Inspirowana historią naukowego poznawania ludzkiego ciała, prezentuje zarówno współczesne realizacje artystyczne, jak i historyczne ilustracje anatomiczne, dawne książki medyczne oraz studia rysunkowe. Staje się przestrzenią refleksji nad cielesnością, przemijaniem i relacjami między nauką a sztuką.

    Wystawa czynna do 6 grudnia 2026 r.
 

MCK SOKÓŁ – sala im. Lucjana Lipińskiego

  • godz. 18:00
    REMEDIUM DLA DUSZY - koncert
    Muzyka od XVI do XIX wieku w wykonaniu Justyny Grabowskiej (wirginał) oraz Sławomira Cierpika (fortepian).
    Program koncertu będzie muzyczną podróżą przez epoki, od renesansu po przełom XIX i XX wieku. W repertuarze znajdą się m.in. utwory z tabulatury Jana z Lublina, renesansowe tańce oraz kompozycje Henry’ego Purcella, Jana Pieterszoona Sweelincka, Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina i Erika Satiego.

Wstęp na koncert na podstawie bezpłatnych wejściówek dostępnych w kasie MCK SOKÓŁ, ul. Długosza 3.

*Dokonanie rezerwacji telefonicznej jest równoznaczne z akceptacją regulaminu imprez organizowanych przez MCK SOKÓŁ, dostępnego pod adresem: mcksokol.pl/podstawowe-dokumenty.



www.labirynthistorii.pl

organizatorzy

Partnerzy

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Kalendarium wydarzeń

Kino Seans filmowy

Dziki Koń Dziewięć

18 listopada 2026, godz. 16:00

Kino SOKÓŁ w Nowym Sączu

Sztuka Wernisaż / finisaż

TU, GDZIE KOŃCZY SIĘ DROGA | Stanisław Cholewa

20 listopada 2026, godz. 18:00

Galeria BWA JATKI w Nowym Targu