Podsumowanie wizyty delegatów IGF i laureatów „Oscarów folkloru”

Głównym punktem tego międzynarodowego spotkania była uroczysta ceremonia wręczenia „Zlotych Gwiazd”, jednak program pobytu zagranicznych ekspertów został zaplanowany tak, by w praktyce zaprezentować im bogactwo dziedzictwa kulturowego Sądecczyzny oraz modelowe dobre praktyki w zakresie współpracy transgranicznej między Województwem Małopolskim a słowackim Krajem Preszowskim.


Czwartek, 25 czerwca: w sercu lachowskiej tradycji

Podróż do źródeł pamięci rozpoczęła się w czwartek w Podegrodziu. Goście odbyli wyjątkową wizytę studyjną w Zagrodzie Lachowskiej „Kubalówka”. Na terenie tego prywatnego etno-muzeum delegaci i laureaci - oprowadzani przez Gospodarza Krzysztofa Bodzionego - mogli przenieść się w czasie, podziwiając doskonale zachowane elementy tradycyjnego lachowskiego obejścia: zabytkową chałupę, spichlerz oraz autentyczną kuźnię.

Wydarzeniu towarzyszyły żywe prezentacje niematerialnego dziedzictwa. Zagraniczni specjaliści przyglądali się pokazom tradycyjnego rzemiosła, poznając tajniki misternego haftu podegrodzkiego oraz kunsztownego wyrobu bibułowych kwiatów. Dopełnieniem opowieści o regionie była gościnność podegrodzkiego Koła Gospodyń Wiejskich, które przygotowało degustację specjałów kuchni lachowskiej. Wszystko to odbywało się przy porywających dźwiękach muzyki w wykonaniu tradycyjnej Kapeli „Sercówka”.


Piątek, 26 czerwca: transgraniczny dialog u stóp Zamku w Starej Lubowli

Piątek upłynął pod znakiem polsko-słowackiej synergii kulturowej i wizyty studyjnej u naszych sąsiadów. Delegacja IGF udała się do Starej Lubowli, gdzie została przyjęta przez burmistrza miasta, Ľuboša Tomko. Spotkanie stało się przestrzenią do wymiany doświadczeń na temat budowania silnych więzi transgranicznych i ochrony wspólnego, karpackiego dziedzictwa.

Następnie goście zwiedzili monumentalny, bogaty w unikalne eksponaty lubowlański Zamek. Ogromne wrażenie na zagranicznych ekspertach wywarła m.in. ekspozycja prezentująca repliki polskich klejnotów koronnych, przypominająca o splatającej się od wieków historii obu narodów. Spektakularną atrakcją zwieńczającą pobyt na słowackiej ziemi był specjalnie zorganizowany dla delegatów pokaz sokolniczy, ukazujący prastare lecz żywe tradycje łowieckie.


Sobota, 27 czerwca: dzień wielkiego finału

Sobota była dniem najważniejszych wydarzeń o charakterze międzynarodowym. Intensywny poranek rozpoczął się od oficjalnych obrad Zarządu IGF, podczas których wytyczono kolejne kierunki działań dla ochrony światowego folkloru. Następnie delegaci oraz laureaci udali się do nowosądeckiego Ratusza. Tam, w dostojnych wnętrzach, gości podjął w imieniu Prezydenta Miasta jego zastępca Artur Bochenek, przybliżając im bogatą historię Nowego Sącza, jego unikalny mikroklimat kulturowy oraz plany rozwoju.

Tuż przed rozpoczęciem wieczornych uroczystości, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ powitało zagranicznych delegatów oraz wszystkich przybywających na wydarzenie wyjątkową prezentacją kulinarną, przygotowaną przez Koło Gospodyń Wiejskich z Podrzecza. Był to przedsmak nadchodzących emocji.


Wielka Gala IGF Gold Star 2026: uczta dla miłośników tradycji

Punktualnie o godzinie 17:00 w sali im. Romana Lipińskiego MCK SOKÓŁ rozbłysły światła ramp. Impreza przebiegła w niezwykle podniosłej, uroczystej atmosferze, a licznie zgromadzona publiczność miała okazję poznać wybitne osiągnięcia każdego z laureatów, które w pełni predestynują ich do tak prestiżowego wyróżnienia. Złote Gwiazdy odebrali w tym roku wybitni przedstawiciele Litwy, Mołdawii, Rumunii, Włoch, Ziemi Świętej, Turcji, Słowacji oraz Polski. Naszą szczególną, narodową dumą stało się uhonorowanie polskiego laureata, profesora Józefa Kąsia – wybitnego dialektologa związanego z Uniwersytetem Jagiellońskim. Ta prestiżowa nagroda stanowi symboliczny pokłon świata nauki i kultury dla jego monumentalnego, życiowego dzieła, jakim jest ocalenie od zapomnienia unikalnego słownictwa oraz tożsamości kulturowej mieszkańców Karpat. Po prezentacjach dorobku, laureaci otrzymali pamiątkowe statuetki, a jako dopełnienie uroczystej oprawy, z szacunkiem odegrano hymny państwowe.

Sam koncert galowy stał się nie tylko głębokim hołdem dla nagrodzonych, ale zarazem prawdziwą ucztą dla miłośników tradycji. Aby ceremonia zyskała odpowiednią, kunsztowną oprawę, organizatorzy zadedykowali gościom występy przedstawicieli licznych małopolskich grup etnograficznych. Scena mieniła się feerią barw tradycyjnych strojów i rozbrzmiewała bogactwem archaicznych instrumentów karpackich.

Jako pierwszy przed publicznością zaprezentował się wybitny polski artysta i folklorysta Krzysztof Trebunia-Tutka wraz ze swoimi młodymi wychowankami z Tatrzańskiego Centrum Kultury – Grupami „Jutrzenka” i „Zornica”, którzy zachwycili tradycyjnym muzykowaniem oraz dawnymi zabawami dziecięcymi z Podhala. Kulturę Czarnych Górali reprezentował Zespół „Dolina Popradu” z Piwnicznej-Zdroju, przedstawiając fragment wyjątkowego, nagradzanego widowiska „Na limiyrzysku”. Zespół Regionalny „Piątkowioki” żywiołowo i z wdziękiem zaprezentował muzykę oraz tańce Lachów Sądeckich, a na finał porwał widzów popisowym, pełnym akrobatycznej ekspresji hajdukiem żywieckim. Z kolei bogatą kulturę Łemków przedstawiła Kapela „Pogranicze” z Tylicza w poruszającym, tradycyjnym rytuale weselnego błogosławieństwa państwa młodych. Szczególny moment dedykowano polskiemu laureatowi, profesorowi Józefowi Kąsiowi – to specjalnie dla Niego ze sceny zabrzmiały rzewne i dumne nuty z Jego rodzinnej Orawy. W programie nie mogło zabraknąć również naszych sąsiadów: ze Słowacji przybył Zespół „Puls” z Preszowa, który przedstawił krótkie wizytówki słowackiego folkloru z najwyższą sceniczną maestrią i profesjonalizmem.


Oficjalne wsparcie i dyplomacja

Ranga wydarzenia została podkreślona przez najwyższe instytucje. Patronat nad projektem przyjęli: Narodowy Instytut Dziedzictwa, Marszałek Województwa Małopolskiego Łukasz Smółka oraz Wicemarszałek Małopolski Witold Kozłowski. Specjalne listy gratulacyjne do uczestników skierowali: Pani Iwona Gibas, która w Zarządzie Województwa Małopolskiego pełni pieczę nad obszarem kultury, a także samorządowcy z terenu Sądecczyzny.

Wydarzenie, zwieńczone finałem pod hasłem „Wspólnota Pięknych Różnic”, udowodniło, że Małopolska jest regionem, który na fundamencie dumy z własnych korzeni potrafi budować globalny dialog oparty na tolerancji, przyjaźni i głębokim szacunku.