Kancsura István | Radu Şerban - TERRA LUCIDA | wernisaż

Wystawa opiera się na zestawieniu dwóch reprezentatywnych dla współczesnej rumuńskiej sceny artystycznej postaci: Kancsury Istvána oraz Radu Șerbana. Doboru dzieł oraz opracowania merytorycznego koncepcji wystawy dokonał kurator – Dan Breaz. Szerokie omówienie sztuki dwójki artystów oraz dogłębna analiza jakości wynikających z ich zestawienia Dan Breaz zawarł w tekście towarzyszącym wystawie, który ukaże się już niebawem w katalogu wydanym nakładem MCK SOKÓŁ.

Wernisaż rozpoczął się od wstępu i omówienia przez wicedyrektor MCK SOKÓŁ Lilianę Olech historii współpracy polsko-rumuńskiej, która w naszej galerii sięga 2014 roku. Jest to już szósta wystawa artystów z Rumunii w BWA SOKÓŁ. Aranżacji ekspozycji dokonał prof. Andrzej Szarek, odkrywając unikalny dialog między pracami artystów, co nadaje wystawie niepowtarzalnego charakteru.

Podczas wernisażu publiczność miała okazję wysłuchać i poznać bliżej naszych Gości z zagranicy, przekonując się nie tylko o ich wysokim kunszcie artystycznym i wiedzy badawczej, ale też inspirującym usposobieniu. Radu Șerban to artysta o niezwykłej uważności na otaczający świat, obserwujący naturę i swoje otoczenie w sposób syntetyczny, dążący do esencji w przedstawieniu, co często prowadzi go w nurt abstrakcji. Jego malarstwo balansuje pomiędzy ujęciem pejzażu w sposób zwięzły i esencjonalny, a uzyskaniem kompozycji - tak zwanej - „nieprzedstawiającej”, gdzie prym wiedzie duchowość i próba uchwycenia rzeczy niematerialnych.

Kancsura Istvan to twórca, który w rozciągłości swojej drogi twórczej podejmował różne języki malarskie. Jego obrazy na przestrzeni lat przeistaczają się od realistycznych, postbarokowych wizerunków, poprzez surrealizm i pracę z fakturą farby, by ostatecznie do głosu mógł dojść czysty symbol – znak. Sztuka Kancsury jest rozważaniem wobec pytań fundamentalnych – o śmierć, narodziny, cykliczność trwania, kwestie ostateczne i nie do końca definiowalne. Kancsura udowadnia, że wobec pojęć tego rzędu najpełniejszą, gdyż metaforyczną odpowiedzią, może być jedynie przejrzysty spontaniczny gest, płynący z intuicji, odczucia i przebłysku wyobraźni. 

Spotkanie z artystami stało się punktem wyjścia do refleksji nad ideą wystawy. Dzięki obecności współpracującej z Galerią BWA SOKÓŁ tłumaczki języka rumuńskiego, Julii Obrzut artyści mieli możliwość swobodnej ekspresji wypowiedzi w ojczystym języku.

Terra Lucida oznacza „ziemię świetlistą” – ten poetycki oksymoron (jest to fraza zaczerpnięta z poezji Josepha Donahue) odnosi się do dwóch przeciwstawnych, ale uzupełniających się wartości w sztuce zarówno Kancsury, jak i Șerbana – „ziemia” odsyła do skojarzeń z materią stałą i stabilną, przywodzącą na myśl ojczyznę, dom i tradycję, „świetlistość” z kolei przywodzi na myśl zjawisko eternalne, nienamacalne, „nieziemskie” – duchowość i absolut. Całość sugeruje sacrum, spowitą tajemnicą świętość, w przestrzeni której rodzi się wieczne życie. Zestawienie prac Radu Șerbana i Kancsury Istvána ujawnia pokrewieństwo ich poszukiwań w duchu przekraczania materialności świata. Wyrastając z rumuńskiej tradycji kulturowej, obaj artyści kierują uwagę ku doświadczeniu duchowości, dzięki czemu ich wspólna wystawa stanowi harmonijny dialog.

Zapraszamy do zwiedzania do 29 sierpnia 2026 roku.


Alicja Gołyźniak