1. Sądeckie Kursy Improwizacji Organowej

Pierwszy wieczór, 14 września, odbył się w sali im. Lucjana Lipińskiego MCK SOKÓŁ i był jednocześnie inauguracją kursów. Wieczór rozpoczął się od przemówienia organizatorów: dyrektora MCK SOKÓŁ Andrzeja Zarycha oraz ks. Tadeusza Kukułki SJ – proboszcza parafii Ducha Świętego i kustosza Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Nowym Sączu. Prelekcję o filmach wygłosił Filip Nowak. Recital Jeana-Baptiste’a Duponta połączył improwizację organową z projekcją dwóch filmów niemych – „Imigranta” Charliego Chaplina oraz „Psa andaluzyjskiego” Luisa Buñuela i Salvadora Dalí. Było to doświadczenie szczególne, ponieważ muzyka powstawała w czasie rzeczywistym, pozostając w ścisłym związku z obrazem, jego rytmem, emocjami i dramaturgią. Improwizacja nie stanowiła jedynie ilustracyjnego tła, lecz stawała się równoległą narracją – komentowała wydarzenia na ekranie, budowała napięcie, podkreślała kontrasty i współtworzyła atmosferę prezentowanych filmów.

Drugi wieczór, 15 września, rozpoczął wykład dr. hab. Ireneusza Wyrwy, prof. UMFC poświęcony postaci Feliksa Nowowiejskiego – wirtuoza organów, kompozytora i improwizatora. Następnie w kościele św. Kazimierza odbył się recital organowy, w którym artysta zaprezentował dzieła Feliksa Nowowiejskiego, Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego, Maxa Regera i Josefa Gabriela Rheinbergera. Program pozwolił spojrzeć na improwizację przez pryzmat tradycji europejskiej muzyki organowej i kunsztu kompozytorskiego. Zestawienie dzieł reprezentujących różne style i epoki ukazało bogactwo brzmieniowe instrumentu oraz szerokie możliwości interpretacyjne organisty. Szczególnie ważne było połączenie koncertu z wcześniejszą prelekcją – dzięki temu słuchacze mogli nie tylko uczestniczyć w wydarzeniu artystycznym, ale również lepiej poznać kontekst historyczny i muzyczny prezentowanego repertuaru.

Trzeci wieczór, 16 września, należał do prof. Franza Josefa Stoibera, wybitnego organisty z Regensburga. Jego recital był jednym z najbardziej efektownych przykładów spontanicznego tworzenia muzyki podczas całych kursów. Artysta zaprezentował improwizacje utrzymane w różnych stylach, wykorzystując jako materiał muzyczny m.in. polskie i niemieckie pieśni kościelne, w tym „Serdeczna Matko” oraz „Jezu Chryste, Panie miły”. Improwizacje Stoibera cechowała niesamowita wyobraźnia muzyczna, która pozwalała mu z prostych tematów budować rozbudowane, wielowątkowe formy. Każda improwizacja stawała się osobną, niepowtarzalną opowieścią.

Podczas czwartego wieczoru, 17 września, odbył się występ Damiana Skowrońskiego oraz utalentowanych uczestników kursów – Michała Botora, Bartosza Muliera, Piotra Pawlika, Huberta Trojanka i Bartosza Wesołka. W programie znalazły się improwizacje w różnorodnych formach i stylach, m.in. preludium, fuga, temat z wariacjami, adagio, opracowanie chorałowe i fantazja. Program tego koncertu pokazał różnorodność współczesnej improwizacji organowej. Obok improwizacji swobodnej pojawiły się kompozycje inspirowane tradycyjnymi formami i gatunkami muzycznymi – preludium, trio, fuga, temat z wariacjami, humoreska, adagio, opracowanie chorałowe czy fantazja. W programie znalazły się również improwizacje oparte na pieśni „Bądźże pozdrowiona”, opracowanie chorałowe „Veni Creator”.

Kursy zakończyły się 18 września uroczystym wręczeniem dyplomów wszystkim uczestnikom.

Sądeckie Kursy Improwizacji Organowej pokazały, że improwizacja jest sztuką wyjątkową: wymaga doskonałego warsztatu, znajomości stylów i form, ale przede wszystkim odwagi tworzenia muzyki tu i teraz oraz nieograniczonej wyobraźni. Cztery wrześniowe wieczory pozostawiły publiczności nie tylko wiele artystycznych wrażeń, lecz także przekonanie, że sztuka improwizacji organowej ma w Nowym Sączu przestrzeń do dalszego rozwoju.