"Na bogato" u Lachów w gminie Chełmiec

Wspaniały koncert, wielobarwna parada zespołów ludowych, prezentacja dorobku kulturalnego, kiermasz dzieł sztuki i potraw przygotowany przez Koła Gospodyń Wiejskich, rozmowy z ciekawymi twórcami, wystawy plastyczne i książkowe – tak w skrócie można podsumować kolejny wieczór z cyklu „Tradycja przez Pokolenia”. W sobotę (16 marca 2019) gościliśmy „U Lachów w gminie Chełmiec”, a właściwie to przedstawiciele tego regionu bardzo licznie przybyli do Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ. Sala im. Lucjana Lipińskiego po raz kolejny wypełniła się do ostatniego miejsca.

Przypomnijmy, że „Tradycja przez Pokolenia” to zainicjowany w roku 2013 cykl spotkań w formie uroczystych koncertów, podczas których swój dorobek kulturalny prezentują poszczególne gminy województwa małopolskiego. Celem tych przedsięwzięć jest promocja znaczących dla regionu wydarzeń artystycznych, realizowanych w środowiskach lokalnych oraz uhonorowanie najwybitniejszych animatorów i twórców kultury. Niezwykle ważnym elementem wieczorów jest ukazanie żywotności tradycji oraz postaci, które w sposób szczególny zasłużyły się w dziedzinie ochrony rodzimej kultury i w procesie przekazu międzypokoleniowego.

W ciągu sześciu lat w naszej placówce gościliśmy m.in. gminy: Łącko, Podegrodzie, Szczurową, Bukowinę Tatrzańską, Czorsztyn, Krościenko i Szczawnicę (Pieniny), Jabłonkę i Lipnicę Wielką (Orawa), Łapsze Niżne, Nowy Targ (Spisz), Piwniczną-Zdrój. Podziwialiśmy piękno folkloru różnych grup etnograficznych. Za każdym razem te spotkania cieszyły się dużym zainteresowaniem widzów. Tak też było i tym razem.

O kulturze, tradycji i dorobku gospodarczym gminy w rozmowie z Małgorzatą Brodą opowiadali: dyrektor GOK Barbara Barycz i wójt Bernard Stawiarski. Później do Paszyna zabrali nas etnografowie: Antoni Kroh, Zbigniew Wolanin, rzeźbiarz Franciszek Palka i fotograf Piotr Droździk. Dzielili się oni wieloletnimi doświadczeniami i refleksjami związanymi z „fenomenem paszyńskim”, z niezwykłym ośrodkiem sztuki ludowej w tej wiosce. Szczególnie ciekawe były wspomnienia o ks. Edwardzie Nitce, zwłaszcza barwne anegdoty przytaczane przez Antoniego Kroha. Publiczność biła brawa i śmiała się z wielu zabawnych historyjek.

Na temat przekazywanych z pokolenia na pokolenie umiejętności artystycznych mówiły: hafciarka Maria Waśko (folklorystka związana z zespołem Mała Helenka), koronczarka Magdalena Cięciwa i bibułczarka Stanisława Majda. Panie swoimi rękami wyczarowują niezwykłe dzieła. A do tego – bardzo chętnie dzielą się swoimi umiejętnościami z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, prowadząc różne warsztaty.

Te bardzo pouczające rozmowy sądeczan przeplatane były żywiołowymi występami zespołów: Świniarsko, Librantowianie, Niskowioki, Mała Helenka i Piątkowioki, prowadzonych przez ludzi, dla których dziedzictwo kulturowe, pokoleniowy przekaz tradycji dziadków, ojców i matek jest życiowym powołaniem. Takich społeczników, których nie brakuje, nie tylko w naszym województwie, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ wspiera od kilkudziesięciu lat, m.in. prowadząc Studium Folklorystyczne, Studium dla Kapelmistrzów, realizując programy Małopolska Szkoła Tradycji, Małopolska Źródłem Tradycji, organizując Kongresy Kultury Regionów, liczne festiwale, przeglądy i konkursy folklorystyczne, wydając publikacje, gromadząc i archiwizując bogate zbiory dotyczące kultury ludowej, niematerialnego dziedzictwa.

Podczas sobotniego wieczoru największy aplauz widowni wzbudziły występy najmłodszych dzieci, kilkuletnich dziewcząt i chłopców. Imponujący był finał, kiedy to na scenie pojawiło się kilkuset członków występujących zespołów. Wszyscy chóralnie odśpiewali słynną sądecką „Kukułeczką”. Dyrektor MCK SOKÓŁ Antoni Malczak na pamiątkę tego wydarzenia wręczył wzruszonemu wójtowi Bernardowi Stawiarskiemu piękne oprawione „Lachowskie Serce”. Gospodarz Chełmca zrewanżował się regionalnym upominkiem.