Rok Jubileuszy!

Tak się ciekawie złożyło, że 2020 rok to rok aż trzech jubileuszy w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu. Dokładnie 110 lat temu w Sokolni Sądeckiej zaczęto wyświetlać pierwsze projekcje filmowe. 65 lat później, 15 lipca 1975 roku, wojewoda nowosądecki powołał w Nowym Sączu Wojewódzki Ośrodek Kultury, który obecnie funkcjonuje pod nazwą Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ. Ostatni z jubileuszy należy do Galerii Sztuki Współczesnej BWA SOKÓŁ, która w grudniu 2010 roku wystawą „Władysław Hasior – powrót” zainaugurowała swoją działalność w nowej siedzibie.
Wojewódzki Ośrodek Kultury w Nowym Sączu został powołany Zarządzeniem Wojewody Nowosądeckiego 29 lipca 1975 roku, a jego dyrektorem został Michał Podgórny. WOK mieścił się wówczas w niewielkich pomieszczeniach przy ul. Jagiellońskiej 28. 
Jego głównym zadaniem było sprawowanie opieki merytorycznej oraz koordynowanie prac placówek kulturalnych województwa nowosądeckiego przez włączanie się w organizację przeglądów i festiwali oraz realizację programu powszechnej edukacji artystycznej. 

Szczególną uwagę skupiano na działających w terenie grupach regionalnych. Kładziono nacisk na problem autentyczności folkloru, zgodności programów, muzyki i strojów z tradycją danego regionu co zaowocowało również realizowaniem szkoleń i konsultacji dla kadry instruktorskiej, organizując szkolenia i konsultacje. Ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego, inspiracja aktywnych form udziału w kulturze oraz kształtowanie kompetencji kulturowej do teraz są głównymi działaniami Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ i wpisują się w realizowaną misję Instytucji. 

Jesienią 1980 roku nowym dyrektorem Wojewódzkiego Ośrodka Kultury został Antoni Malczak, który sprawował wówczas stanowisko kierownika Działu Organizacji Imprez i Upowszechniania Sztuki Profesjonalnej. 

Wielkim wydarzeniem 1985 roku było zrealizowanie I Dni Sztuki Wokalnej im. Ady Sari. Ich inicjatorką była prof. Helena Łazarska, pełniąca przez wiele lat funkcję dyrektora artystycznego. Dni Sztuki Wokalnej były konkursem kierowanym do studentów i absolwentów wydziałów wokalnych uczelni muzycznych. Jego celem było propagowanie wartościowej muzyki różnych stylów i gatunków, oparte na rzetelnym warsztacie wokalnym. Niemal od samego początku nowosądecki konkurs stał się jednym z najważniejszych wydarzeń w świecie muzycznym, a towarzyszące mu koncerty ucztą dla sądeckich melomanów. Konkurs ewoluował i teraz MCK SOKÓŁ jest organizatorem wydarzenia pod nazwą Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari, który odbywa się co dwa lata. 

Drugim największym wydarzeniem MCK SOKÓŁ jest Międzynarodowy Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych ŚWIĘTO DZIECI GÓR, który po raz pierwszy odbył się w 1992 roku. Festiwal cechuje się niezwykłą atmosferą. Jego barwność i międzykulturowość sprawiły, że teraz stał się letnią wizytówką nie tylko Nowego Sącza, ale także całego regionu. Niepowtarzalna formuła Festiwalu, podczas której budują się autentyczne więzi duchowe pomiędzy dziećmi gór, sprawiła, że przez wielu uważany jest on za najpiękniejszą dziecięcą imprezę folklorystyczną na świecie. 

Rok 1992 roku był wyjątkowy również z innego powodu. Rada Miasta Nowego Sącza podjęła uchwałę o przekazaniu Wojewódzkiemu Ośrodkowi Kultury w wieczyste użytkowanie dawnego obiektu Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” przy ul. Długosza 3. Rok później na tympanon powróciła – po 54 latach – rzeźba sokoła, symbol Towarzystwa Gimnastycznego SOKÓŁ oraz historyczna nazwa budynku i kina SOKÓŁ. W hallu kina znalazła miejsce Galeria Sokół, w której po dziś dzień organizowane są liczne wystawy. 

W 1999 roku Wojewódzki Ośrodek Kultury stał się Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ. Jednocześnie marszałek województwa, starosta nowosądecki i prezydent Nowego Sącza podpisali deklarację przywrócenia świetności sądeckiej Sokolni. Tego roku miała miejsce również reforma administracyjna, która stworzyła okazję do rozszerzenia działalności także poza granice dawnego województwa nowosądeckiego. W związku z zaistniałą sytuacją likwidacji uległ Dział Kultury w Tarnowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Aby utrzymać odbywające się w tamtejszym regionie imprezy i formy działania, mające duże znaczenie kulturotwórcze, powołane zostało trzyosobowe biuro organizacyjne, bezpośrednio zaangażowane w kontynuację najważniejszych wydarzeń związanych z amatorskim ruchem artystycznym w tym regionie. 

W kwietniu 2003 roku przy Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ rozpoczął swoją działalność Instytut Europa Karpat, którego głównym zadaniem stało się przygotowanie programów chroniących dziedzictwo kulturowe, przyrodnicze i społeczne regionu karpackiego dla jego rozwoju - turystycznego, gospodarczego, społecznego. Jego wizytówką jest odbywający się co roku Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki Małopolska - Karpaty OFFer. Instytut znajduje się obecnie przy ul. Narutowicza 9a. 

W końcu w 2004 roku, po trzydziestu latach, został oddany do użytku znacznie rozbudowany i zmodernizowany budynek SOKOŁA jako siedziby Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ. 

Już w styczniu, w niezupełnie jeszcze wykończonej sali im. Lucjana Lipińskiego sądeczanie mogli powitać nowy rok tradycyjnym Koncertem Noworocznym, a w maju zainaugurowało działalność Kino SOKÓŁ. 

6 listopada miało miejsce uroczyste otwarcie nowego budynku Galerii Sztuki Współczesnej BWA SOKÓŁ. Dzień później obiekt został udostępniony wszystkim zainteresowanym.  

Decyzją Sejmiku Województwa Małopolskiego z dniem 31 grudnia 2009 roku dokonało się połączenie Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu z Małopolskim Biurem Wystaw Artystycznych. Rok później pod skrzydłami SOKOŁA znalazły się także dwie filie dawnego BWA - Akademicka Galeria w WSB-NLU oraz prężnie działająca do dziś Galeria Sztuki BWA JATKI w Nowym Targu. 

W wyniku przekształcenia w MCK SOKÓŁ utworzony został oddział - Galeria Sztuki Współczesnej BWA SOKÓŁ, którego siedzibą stał się oddany do użytku pod koniec 2010 roku nowoczesny obiekt - zachodnie skrzydło dotychczasowego budynku MCK SOKÓŁ. 9 grudnia 2010 r. Galeria zainaugurowała swoją działalność projektem „Władysław Hasior – powrót”. Była to retrospektywna wystawa twórczości tego wybitnego twórcy II połowy XX wieku, który urodził się i spędził młodość w Nowym Sączu. 

11 października 2019 r. stanowisko dyrektora Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ objął Andrzej Zarych, któremu Zarząd Województwa Małopolskiego powierzył tę funkcję na pięć lat. 

Typowy dla połowy lat siedemdziesiątych XX wieku ośrodek kultury udało się przekształcić w jedną z najbardziej znaczących i prężnie rozwijających się instytucji w południowej Polsce spełniającą funkcje promocyjne, edukacyjne i inspiracyjne oraz oferującą bogatą ofertę kulturalną realizowaną zarówno w siedzibie MCK SOKÓŁ, jak i w całym województwie małopolskim. Każdego roku organizowanych jest kilkadziesiąt wydarzeń, a są to m. in.: koncerty, festiwale, przeglądy, spektakle, wystawy, warsztaty, liczne formy edukacyjne skierowane zarówno do kadry instruktorskiej jak i do osób indywidualnych, wydarzenia związane z działalnością Kina SOKÓŁ.  
 
*** 
W 2020 roku jubileusze obchodzić będą również organizowane przez nas wydarzenia. Swoje 35-lecie świętować będzie Małopolski Przegląd Teatrów Lalkowych o Wielką Nagrodę ZAJĄCA POZIOMKI oraz Festiwal Teatrów Dzieci i Młodzieży BAJDUREK. Program edukacyjno-kulturalny LABIRYNT HISTORII w tym roku organizowany będzie po raz 15., natomiast 10. urodziny obchodzić będzie Festiwal Filmów dla Dzieci i Młodzieży KinoJazda i Małopolskie Warsztaty dla Akustyków! Musimy tu również wspomnieć o Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim, który w tym roku odbędzie się 65. raz, a którego współorganizatorami jesteśmy od początku swojej działalności, czyli od 45 lat!

Szykuje się jeszcze jeden mały jubileusz... Wiosną tego roku nasz fanpage osiągnie 10 000 polubień – pięknie Wam dziękujemy!